کسبوکار مسیح در منهتن /سپهر عطار؛ معرفی کتاب میس لونلی هارتز
کسبوکار مسیح در منهتن
معرفی کتاب میس لونلی هارتز
اگر در انجیل «برّه» نماد مسیح است، در زندگی روزمرهٔ ما این نقش نمادین به روزنامهها میرسد. آنها مانند تن مسیح هستند که زخم بر تن دارند و آن را نشان میدهند اما خوانندگان با ناباوری نگاهشان میکنند. همیشه روزنامهنگاری پیدا میشود که همچون مسیح تلاش کند تا از رنج ملت بکاهد. مسیحِ همعصر ما نویسندهٔ ستون دلشکستگان در نیویورک است و خوانندگانی دارد که به امید رستگاری برای او نامه مینویسند:
پدر آسمانیتان، برکات خود را به شما خواهد بخشید، اگر از او بخواهید (انجیل متی، باب ۷، آیهٔ۱۱)
خوانندگان روزنامه، رستگاری میخواهند و آن را از کسی طلب میکنند که «عقدهٔ مسیح دارد و عاشق بشریت است.» میس لونلی هارتز نام مستعارِ مرد روزنامهنگاری است که هر روز نامههای زیادی دریافت میکند و راهکارهای معدودی هم صادر میکند. نویسندگان این نامهها، نامی از خود به جای نمیگذارند اما دردنامههایشان را با صفاتی به پایان میبرند که چکیدهٔ احوال زمانهٔ خودشان به حساب میآید: «بیزار از همه چیز»، «سرخورده»، «زنی به فنا رفته» و «پوست کلفت». اگر کسی بخواهد تاریخ مردمان عادی در دوران رکود بزرگ آمریکا (۱۹۳۰) را ثبت کند باز هم به همین صفات میرسد. شاید پژوهشگر تاریخ ناچار باشد با عناوینی آبرومندتر از استیصال و رنجهای این دوره یاد کند اما نویسنده هیچ محدودیتی ندارد و میتواند از همین صفتهای بیتعارف استفاده کند.

راوی سوم شخص کتاب نشان میدهد مردمی که وعدهٔ رویای آمریکایی گرفته بودند در کابوس به سر میبرند و باز به ناچار دنبال رویای دیگری میدوند. رویای مسیحی همعصر خودشان که رنجهای آنها را بر دوش بکشد و از غمهایشان کم کند:
با وجدانی بیدار شروع کرد به کلیگویی. مردم همیشه با رویاپردازی است که به جنگ بدبختیشان میروند. اگرچه رویاها زمانی قدرتمند بودند اما حالا با فیلمها، رادیو و روزنامهها به شکل بچگانهای درآمدند. از بین همه خیانتها، این یکی بدترین آنهاست (ص: ۸۷)
برای به نمایش گذاشتن نابودی رویای آمریکایی احتمالاً هیچجا بهتر و معنادارتر از منهتن دههٔ ۱۹۳۰ نیست. ناتانیل وست با درهمآمیختن رویای آمریکایی و رویای منجی، تاریخ زمانهٔ خودش را خلاصه کرده است. او همدورهٔ فاکنر و فیتزجرالد و میلر بوده است اما برای خوانندگان ایرانی تقریباً نامی ناشناخته است و خواندن اثرش میتواند تجربهای ناب باشد.
طنز سیاه کتاب میس لونلی هارتز خواننده را با خودش میکشاند و ارجاعات و کنایات آن به فرهنگ مسیحی مانع خواندن کتاب نمیشود. این کشش و انسجام تا حدی مدیون ترجمه روان و مسئولانهٔ رضا فکری است که هر جا نکات مربوط به فرهنگ مسیحی را یافته، توضیحات مبسوطی نیز به خوانندگان داده است.
میس لونلی هارتز نوشتهٔ ناتانیل وست با ترجمهٔ رضا فکری از سوی نشر قطره منتشر شده است.
